İşlediğin suçla vekil olamazsın ama oda başkanı olursun

(Esnaf Odalarında temiz eller operasyonu şart)

Hükmü Kesinleşmiş Cezaların Gölgesindeki Esnafı Temsil Etmek

Antalya esnaf odaları denilince akla artık turizm veya ekonomik canlılık değil, ‘hükmü kesinleşmiş hapis cezaları’ geliyor. Bu, iddia değil, kamuoyunun bildiği, gazete arşivlerinde yer alan, yargı süreci tamamlanmış işler.

Basına yansıyan haberler tek tek incelendiğinde karşımıza çıkan tablo, içler acısı. Antalya'nın en köklü esnaf odalarından birinin başkanına, "rüşvet" suçundan verilen hapis cezası basının manşetlerine taşındı. Bir diğeri, "resmî belgede sahtecilik" iddiasıyla yargılandı ve ceza aldı. Bir başkası, "kamu görevlisine hakaret" veya "tehdit" suçlarından hüküm giydi.

Daha da vahimi, bu cezaların bazıları para cezasına çevrildi veya ertelendi, böylece failler, 'temsil' makamındaki konforlu koltuklarını terk etmek zorunda kalmadı.

Peki, bu ne anlama geliyor?

Bir esnaf, en ufak bir suç kaydı nedeniyle iş yerini açamaz, ruhsat alamaz, kamu ihalelerine giremezken; onları temsil etmesi gereken, meslek ahlakının ve güvenin timsali olması beklenen oda başkanları, hakkında kesinleşmiş hapis cezaları bulunsa dahi, bu makamlarda nasıl kalabilmektedir?

Bu durum, sadece bir yönetim zaafı değil, toplumsal adalet duygusuna vurulmuş ağır bir darbedir. Esnaf ise çaresiz bir şekilde bazı oda başkanlarına muhtaçmış gibi bekliyor. İçlerinden cesurca olayları eleştirenler ise anında kara listeye alınıyor. Yani derebeyi gibi davranan oda başkanları çoğu zamanda utanmadan basında olmadık konular ile ilgili ahkam kesiyorlar.

20 yıl 30 yıl makamı öyle ya da böyle işgal etmeleri ve hukuk tanımaz tutumlarını eleştirmek ise kâr etmiyor. Ölüm sessizliğinde bu aymazların yaptıklarını bir Amerikan filmi izler gibi izliyoruz.

Hukuk sistemimizde, belirli koşullarda cezaların ertelenmesi veya para cezasına çevrilmesi bir imkân olabilir. Ancak bu durum, kişinin toplum ve temsil makamları nezdindeki ahlaki ve mesleki ehliyetini otomatik olarak iade etmez. Bir oda başkanından beklenen, sadece 'hukuken arıza çıkarmamak' değil, 'örnek olmaktır'.

Hükmü kesinleşmiş bir ceza, bu örnek olma vasfını tartışmasız bir şekilde zedeler.

Bu tablo, odaları birer 'derebeylik' olmaktan çıkarıp, gerçek anlamda esnafın hizmetine sunmanın yolunun, yasalarda ve uygulamada acilen düzenlemeler yapılması gerektiğini gösteriyor. Kesinleşmiş bir mahkumiyeti bulunan kişilerin mesleki odaların yönetim kademelerinde bulunmasının önüne geçilmelidir. Bu suçu işleyenler milletvekili olamıyor ama oda başkanı oluyor.

Bu durumda siyasetçilere kapak olsun.

Her gün bir oda başkanı ile ilgili bilgi belge geliyor. Hangisini gündeme getireceğimi şaşırıyorum. Antalya esnafı, kendisini temsil edenlerin sicilindeki bu kara lekeleri hak etmiyor.

Önümüzdeki süreçte, yargı kararlarının soğuk ışığı altında, bu kabarık sicillere sahip isimlerin nasıl olup da hâlâ bu makamlarda tutunabildiği sorusunun cevabı mutlaka aranacaktı. Adalet, sadece ceza vermekle değil, toplumun temsil mekanizmalarını bu cezaların anlamına uygun şekilde temizlemekle de tecelli eder.

Antalya için, esnaf için, adalet duygusu için; "Temiz Eller" artık bir tercih değil, zorunluluktur. Antalya esnafı bunu beklediğini sessiz ve derinden de olsa büyük bir umutla bekliyor.

NOT; Esnaf odalarının en büyük destekçisi olan kredi kooperatifleri ile ilgili dosyayı çok yakında bu satırlardan okuyacaksınız. Cumhuriyet tarihinde bazı aklı evvel kooperatif ve oda başkanlarının bu kadar cesur bir organizasyonla nasıl devletin makamını kandırarak esnafı tokatladığına şahit olacaksınız.