14991,39%0,51
43,11% -0,03
50,35% 0,27
6400,44% 2,40
10268,62% 0,98
Çene hareketi sırasında ortaya çıkan sesler ve kayma hissi, özellikle yemek yerken fark edilse de çoğu zaman basit bir rahatsızlık olarak görülüyor. Ancak bu tablo, çene eklemini ilgilendiren ve çoğu zaman yavaş ilerleyen çene kaymasının erken belirtileri arasında yer alıyor.
Ani gelişmeyen bu sorun, erken dönemde fark edilmediğinde ve altta yatan nedenler ele alınmadığında, zamanla ağrıya ve hareket kısıtlılığına dönüşerek günlük yaşamı etkileyen kalıcı bir probleme dönüşebiliyor.
ÇENE KAYMASININ ORTAYA ÇIKIŞI
Çene kayması, alt çenenin kulak önünde yer alan çene eklemi içindeki eklem diskinin normal hareket düzeninden sapması sonucu ortaya çıkar. Sağlıklı bir çene hareketinde disk, çene açılıp kapanırken eklemle uyum içinde çalışır. Bu uyum bozulduğunda çene açılırken yana doğru kayar, takılma hissi oluşur ya da ses duyulur. Buradaki temel sorun kemikte değil, eklem içi mekanizmanın dengesinin bozulmasındadır.
GÜNLÜK ALIŞKANLIKLARIN FARK EDİLMEYEN YÜKÜ
Çene kayması çoğu zaman tek bir nedenle açıklanamıyor. Çoğu vakada birden fazla faktör birlikte rol oynar. Günlük hayatta fark edilmeden sürdürülen bazı alışkanlıklar bu süreci başlatabiliyor. Uzun süreli diş sıkma, diş gıcırdatma ve stresin yol açtığı sürekli kasılma, çene eklemi üzerinde baskı oluşturuyor. Tek taraflı çiğneme, sert gıdaların sık tüketilmesi ve duruş bozuklukları da ekleme binen yükü artırarak dengeyi bozuyor.
Bu faktörler, zamanla çene eklemi üzerinde dengesiz bir yük oluşturarak eklem diskinin yer değiştirmesine neden olur.
EN SIK KARŞILAŞILAN BELİRTİLER
Çene kayması herkeste aynı şekilde ilerlemiyor. Ağız açarken çenenin bir tarafa doğru kayması, çiğneme sırasında rahatsızlık hissi ve çeneden gelen “tık” ya da “klik” sesi en sık görülen belirtiler arasında yer alıyor. Sabahları çene, yüz veya şakak bölgesinde ağrı, kulak önünde hassasiyet ve nedeni netleşmeyen baş–boyun ağrıları da tabloya eşlik edebiliyor.
Bazı kişilerde ağrı olmadan yalnızca ses duyulması, sorunun erken evrede olduğuna işaret edebiliyor.
ÇENEDEN GELEN SESİN ÖNEMİ
Her çene sesi tek başına bir sorun anlamına gelmiyor. Ancak sesle birlikte ağrı hissedilmeye başlanıyorsa, ağız açma hareketi belirgin biçimde zorlaşıyorsa, çene sürekli aynı yöne kayıyorsa ya da çiğneme ve konuşma günlük yaşamı etkilemeye başladıysa, çene ekleminin dengesinin bozulduğu kabul ediliyor ve değerlendirme gerekiyor.
Ağrının giderek artması, çene hareketlerinin kısıtlanması ve fonksiyon kaybının belirginleşmesi durumunda sürecin ihmal edilmemesi önem taşır. Çene kayması çoğu zaman küçük bir işaretle başlar; görmezden gelindikçe etkisini büyütür.
SÜRECİN İLERLEMESİ VE TEDAVİ YAKLAŞIMI
Çene kaymasının seyri, altta yatan nedenlere ve müdahalenin zamanına bağlı olarak değişiyor. Hafif ve erken fark edilen durumlarda şikayetler kısa sürede hafifleyebiliyor. Diş sıkma gibi devam eden alışkanlıklar kontrol altına alınmadığında ise sorun uzayabiliyor ve kronikleşebiliyor.
Tedavi çoğu vakada cerrahi gerektirmiyor. Gece plağı kullanımı, çene kaslarını dengelemeye yönelik egzersizler, fizik tedavi uygulamaları ve stresin azaltılmasına yönelik destekleyici yaklaşımlar, çene eklemi üzerindeki yükü azaltmayı hedefliyor. Tedavi planı kişiye göre şekillendiriliyor; gerekli durumlarda ilaç tedavisi de sürece eklenebiliyor.
