Antalya’nın UNESCO Dünya Kitap Başkenti Yol Haritasını belirledi

Kepez Belediyesi, 22 Kasım’da Mimar Sinan Kongre Merkezi’nde gerçekleştirdiği Akdeniz Kültür ve Edebiyat Başkenti Kepez Çalıştayı” ile Antalya’nın kültür ve edebiyat vizyonunu güçlendiren, kentin hafızasını görünür kılan ve bu birikimi gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlayan önemli bir buluşmaya ev sahipliği yaptı. Antalya Vali Yardımcısı Tahsin Aksu, Kepez Belediye Başkanı Mesut Kocagöz ve gazeteci–TV programcısı Cem Seymen’in katılımıyla Antalya’nın kültür yolculuğunun kalbi Kepez’de attı. Yazarlar, akademisyenler, araştırmacılar ve sivil toplum temsilcilerini buluşturan çalıştay, Antalya’yı Akdeniz’in kültür ve edebiyat üssü hâline getirmeyi ve kentin UNESCO Dünya Kitap Başkenti yolunda bilimsel, ölçülebilir ve uygulanabilir bir altyapıya kavuşmasını hedefledi. Kültür ve edebiyat politikalarının çok yönlü ele alınabilmesi için çalıştay, Gençlik Masası, Yapay Zekâ ve Dijital Okuryazarlık Masası, Süreç ve Organizasyon Masası (Faaliyet Süreç), Sponsorluk ve Tanıtım Masası, Kent Belleği ve Antalya Koleksiyonu Masası, Veri ve İstatistik Masası olmak üzere altı tematik masa üzerinden yürütüldü. Çalıştay, gençlikten yapay zekâya, kent belleğinden sponsorluk modellerine kadar uzanan geniş bir yelpazede uygulanabilir, ölçülebilir ve sürdürülebilir öneriler ortaya koydu. Kepez Belediyesi, bu çalıştaydan çıkan sonuçlarla okuma kültürünü bilimsel yöntemlerle ölçüp izleyen, UNESCO kriterleriyle uyumlu veri temelli bir model oluşturan ve gençleri, engelli bireyleri, tüm kent sakinlerini kapsayıcı bir kültür politikasını hayata geçirmeye hazırlanan bir yapı kuruyor. Bu süreçte Kepez, Antalya’yı “okuyan, düşünen ve üreten bir şehir” olarak konumlandırma iradesini güçlendirirken, UNESCO Dünya Kitap Başkenti yolculuğu için de somut ve güçlü bir başlangıç yapmış oldu.

ANTALYA’NIN KÜLTÜR YOLCULUĞU KEPEZ’DEN BAŞLADI 

Kepez Belediye Başkanı Mesut Kocagöz, Akdeniz Kültür ve Edebiyat Başkenti Kepez Çalıştayı ile Antalya’nın kültür yolculuğunun Kepez’den yükseleceğini belirterek şu ifadeleri kullandı; “Antalya’nın kültürünü, edebiyatını, hafızasını ve yarınlarını birlikte inşa edeceğiz. Ve bu yolculuğun kalbi Kepez’de atacak. Kitabın ‘fuarlaşmasının’ önüne geçerek etkinlikleri tüm yıla yaymak; fuarın sadece bir sergi ve kitap satış alanı olmaktan çıkarılıp yıl boyunca yapılan etkinliklerin gala gecesine dönüştürülmesi öncelikli hedeflerimizdendir.” dedi. 

YENİ YAZARLARIN DESTEKLENMESİ 

Başkan Kocagöz, kültürü bir şehrin “mayası”, edebiyatı ise Yahya Kemal’in ifadesiyle “kendi gök kubbemiz” olarak tanımlayarak, kelimelerle kurulan bu kubbenin toplumun ruhunu taşıdığını ifade etti. Konuşmasında Antalya’yı kültürel üretim merkezi yapmaya dönük iddialı vizyon, okuma alışkanlığını yaygınlaştırma kararlığı, dijital çağla kültürün entegrasyonu ve yeni yazarların desteklenmesine yönelik hedefler ön plana çıktı. 

Başkan Kocagöz, Akdeniz Kültür ve Edebiyat Başkenti Kepez Çalıştayı’nın vizyonunu şu sözlerle dile getirdi: “Antalya’yı UNESCO Dünya Kitap Başkenti yapmak istiyoruz. Evet hedef büyük ama imkânsız değil.” dedi. Bu hedefin dayandığı temel ilkeyi de “Bir şehir okuyorsa değişir. Bir şehir düşünüyorsa büyür. Bir şehir üretiyorsa dünyaya açılır.” sözleriyle özetledi. 

Kepez Belediye Başkanı Mesut Kocagöz, çalıştay masalarından çıkan fikirlerin sadece kayıt altına alınmayacağını, hayata geçirileceğini, ölçüleceğini ve sonuç bildirgesiyle resmiyet kazanacağını da vurguladı. 

ÇALIŞTAY YAPISI: ALTI MASADA ORTAK VİZYON

Kültür ve edebiyat politikalarının çok yönlü ele alınabilmesi için çalıştay, altı tematik masa üzerinden yürütüldü: 

Gençlik Masası

Yapay Zekâ ve Dijital Okuryazarlık Masası

Süreç ve Organizasyon (Faaliyet Süreç)Masası 

Sponsorluk ve Tanıtım Masası

Kent Belleği ve Antalya Koleksiyonu Masası

Veri ve İstatistik Masası

Çalıştay Masaları – Özet Başlıklar

1) Sponsorluk ve Tanıtım Masası

Yazarlar, sektör temsilcileri, iş insanları ve kurumlarla ortak atölye ve buluşmalar,

Söyleşi ve imza günleri ile yazarların görünürlüğünün artırılması,

Kent genelinde kitap odaklı okuma alanları ve tanıtım etkinlikleri,

Viral içerikler, kısa videolar ve dijital kampanyalar,

Tüm süreci kapsayan bütüncül sponsorluk ve tanıtım modeli 

2) Kent Belleği ve Antalya Koleksiyonu Masası

Antalya’daki uygarlıklara ait eserlerden oluşan “Antalya Tarihi Koleksiyonu”

Düzenli aralıklarla “Antikacı ve Sahaflar Pazarı”

Antalya’ya ilişkin bilimsel, edebî ve görsel eserlerin seçilerek koleksiyonlara kazandırılması,

Kaleiçi ve denizcilik tarihine yönelik farkındalık programı

Yerel yayınevleri ve yazar buluşmalarıyla genç yazarların desteklenmesi. 

3) Süreç ve Organizasyon (Faaliyet Süreç) Masası

Kütüphanelerin dışına taşan park, AVM’ ve muhtarlık bazlı okuma alanları

Yaratıcı yazarlık, senaryo, film ve karikatür atölyeleri,

Kepez Edebiyat Günleri ve “Kepez Kitabı” çalışması,

Engelli ve dezavantajlı bireyleri kapsayıcı sanat projeleri,

İlk kitabını yazanlar için kategori bazlı yarışmalar.

4) Gençlik Masası

Engelsiz Kepez Kitap Fuarı (Braille, sesli kitap, işaret dili)

9 ay süreli, kitap ve görev temelli “Hazineyi Bul” oyunu,

Ekolojik Kütüphane tasarımı,

Gezici otobüs atölyeleri,

Toplu taşımada şiir ve kitap alıntıları 

Kupon sistemiyle yıl boyu süren etkinlikler ve Kepez Edebiyat Ödülleri,

Kuşaklar arası okuma modeli

QR kod ve rozet temelli dijital oyunlaştırma 

5) Yapay Zekâ ve Dijital Okuryazarlık Masası

Prompt (komut) mühendisliği eğitimleri ve yerel veri havuzu oluşturulması,

Yapay zekâ tabanlı Kepez Dijital Kütüphanesi

Sesli kitap, özet dinleme ve Dijital Kitap Kulübü

Akdeniz Üniversitesi ve Tazelenme Üniversitesi iş birlikleri,

Yaş gruplarına göre dijital okuryazarlık kursları ve“2 genç – 1 yaşlı” modeli

KOBİ ve meslek odalarına yönelik alan bazlı YZ araçları, VR/AR destekli sanat uygulamaları,

Kişiselleştirilmiş okur öneri sistemi ve erişilebilir mobil uygulama. 

6) Veri ve İstatistik Masası

Kepez’in UNESCO adaylığına uygun, doğrulanabilir veri setleri 

Okuma alışkanlıklarını bütüncül biçimde ölçen geniş saha çalışmaları,

UNESCO kriterleriyle karşılaştırmalı GAP analizi,

Nicel analzilerde SPSS, nitel analizlerde MAXQDA kullanımı

Hane anketleri, odak grupları ve dijital kayıtların birlikte değerlendirilmesi

“Kepez Okuma Kültürü Endeksi”nin oluşturulması